25 maart 2026
Omdat op 8 april Provinciale Staten een oordeelsvormende vergadering houdt over het voorgestelde beleidskader land- en tuinbouw, spraken wij tijdens de verkennende vergadering in. Wij gaven de Statenleden aandachtspunten mee om in de voorbereiding te betrekken. Dat deden we mede namens Natuurmonumenten.
Uiteraard benoemen we daarin keuzes waar we blij mee zijn én waar we gemiste kansen zien.
26 maart 2026
De provincie is heel stellig; de ontwikkeling van land- en tuinbouw moet passen bij de opgaven in de fysieke leefomgeving. Dit is een uitgangspunt dat we alleen maar kunnen beamen. Mest- en gifstoffen die vanuit de land- en tuinbouw in de natuur en het water belanden zijn immers hoofdoorzaken dat we tal van omgevingsdoelen niet halen.
Daarbij kun je denken aan de doelen voor natuurherstel, waterkwaliteit, biodiversiteit, stikstof en klimaat. Deze gestelde doelen vormen een ondergrens voor een gezonde natuur en leefomgeving.
De keuze van de provincie om bufferzones met extensieve land- en tuinbouw te creëren rondom kwetsbare natuur is dan ook een logische stap. Daarbij merken we op dat de voorgestelde 50 meter spuitvrije zones rond Natura200 en beekdalen het minimum is van wat nodig is voor robuust natuurherstel. In eerdere beleidsvoorstellen, zoals het Vitaal Landelijk Gebied Gelderland, was sprake van zones van 100 tot 150 meter.
De extra inzet rond kwetsbare gebieden steunen we. Maar daarbuiten, in gebieden met landbouw als hoofdfunctie, zijn ook inspanningen nodig. Om vogels en insecten te beschermen en bijvoorbeeld om te zorgen voor schone sloten, als kraamkamers van veel soorten, en omdat die weer uitkomen op beken en rivieren.
Een recente evaluatie van het lopende Gelderse waterprogramma adviseert om zo concreet mogelijk te maken wat de bijdrage is vanuit het beleid voor land- en tuinbouw aan de doelen van de kaderrichtlijn water, biodiversiteit, stikstof, klimaat en groenblauwe dooradering. Land- en tuinbouw zijn immers niet los te zien van hoe het met al deze aspecten van onze fysieke leefomgeving gaat.
We moeten de achteruitgang van de natuur stoppen. Daarover zijn de meeste partijen het wel eens. Technische innovaties kunnen daarbij helpen. Maar om de bodem, het watersysteem en de biodiversiteit te herstellen, is meer inspanning nodig.
Daarvoor benadrukken we de kansen die de biologische, natuurinclusieve en regeneratieve land- en tuinbouw bieden. Zij dragen bij aan systeemherstel. Wij vragen daarom om deze boeren perspectief te geven met voldoende middelen en met regels die beter dan nu aansluiten bij hun werkwijze en behoeften.
De inspraak mede namens Natuurmonumenten vind je door hier te klikken.
Communicatie / perscontacten