Skip navigation MENU

Cursus Voedselbos ontwerpen

Project in regio

Ben jij van plan een voedselbos aan te leggen, maar zie je door de bomen het bos niet meer? Volg dan de cursus Voedselbosontwerp. Inschrijven voor deze cursus is niet meer mogelijk. Ben je geïnteresseerd in een eventuele volgende editie, stuur dan een berichtje aan Jiska: j.vanvliet@natuurenmilieugelderland.nl

Wij organiseren deze achtdaagse cursus samen met Sander Bosman en Chantal van Genderen van Stichting Agroecologie Gelderland. Zij zijn onder andere betrokken bij Voedselbos Nieuwe Erven in Brummen, één van de eerste voedselbossen in de openbare ruimte in Nederland.

Lees hier een kort verslagje van de eerste cursusdag.

Inhoud van de cursus
Voor wie
Lesdagen
Locaties
Voorlopige lesopzet
Docenten

Inhoud van de cursus

In de cursus doe je inspiratie op, kom je tot een eigen ontwerp en krijg je les van verschillende voedselbosexperts. De lessen bestaan uit een combinatie van theorie, praktische oefeningen en het bezoeken van verschillende soorten voedselbossen. De interactie en het uitwisselen van ervaring tussen de deelnemers zijn belangrijke meerwaarden van dit traject. Naast basistheorie en praktijkervaringen zullen de lessen worden ingevuld naar aanleiding van specifieke ontwerpvragen uit de groep. Door andere voedselbossen te bezoeken, onderzoek te doen en samen te werken kom je tot helder doordachte keuzes voor je eigen project.

De precieze invulling van de cursus wordt mede bepaald aan de hand van de projecten van de cursisten. Onderwerpen die aan bod komen zijn o.a.:

  • Ecologische functies van een voedselbos
  • De verschillende stappen van het ontwerpproces
  • Beleid en regelgeving
  • Kosten en opbrengsten
  • Organisatievormen en beheer

De cursus biedt je alle handvatten die je nodig hebt om tot een passend eigen ontwerp van jouw voedselbos te komen.

Voor wie

Gemotiveerde particulieren, buurtinitiatieven, landgoederen, boeren of anderen die 0,5 tot 5 hectare grond in Gelderland tot hun beschikking hebben waar zij een voedselbos op willen starten. Deze cursus is geschikt voor projecten met doelen als zelfvoorziening, zorg, recreatie en/of educatie. Voor projecten die primair gericht zijn op commerciële agrarische productie is deze cursus minder geschikt.

Er geldt een minimum van acht en een maximum van zestien deelnemers. Mogelijk kunnen we niet alle inschrijvingen een plek in deze cursus aanbieden. In dat geval zullen we selecteren op basis van deze inschrijfgegevens. We streven naar een gevarieerde groep deelnemers die gemotiveerd zijn om, al dan niet met anderen, een voedselbos in Gelderland aan te leggen en te onderhouden. Per e-mail houden we je hiervan op de hoogte.

Lesdagen

De lessen worden gegeven op acht vrijdagen van 10 tot 16.30: op 28 mei, 11 juni, 2 juli, 9 juli, 10 september, 24 september, 8 oktober en 29 oktober. Deelnemers nemen zelf hun lunch mee, wanneer mogelijk op basis van potluck (meenemen en delen).

Locaties*

In de cursus worden verschillende voedselbossen bezocht, waaronder het inmiddels wat rijpere voedselbos Ketelbroek in Groesbeek waar meer dan vierhonderd bijzondere soorten zijn aangeplant, het voedselbos Nieuwe Erven in Brummen dat een sociale functie in een nieuwbouwwijk heeft, en Voedselrijk in Ede waar een voormalig naaldbos wordt getransformeerd naar een voedselbos.
*Afhankelijk van de maatregelen rondom corona 

Voorlopige lesopzet

28 mei
Docenten: Chantal van Genderen en Sander Bosman
Locatie: Voedselbos Nieuwe Erven, Brummen
Inhoud: Inleiding voedselbos, basisbegrip ecologie, oefenen met observeren

11 juni
Docent: Malika Cieremans
Locatie: Voedselbos Voedselrijk, Ede
Inhoud: Ontwerpproces in stappen

2 juli
Docent: Marc Siepman
Locatie: Nog te bepalen
Inhoud: Bodemverzorging en bodemleven, water

9 juli
Docent: Fransjan de Waard
Locatie: Nog te bepalen
Inhoud: Ecologische opbrengsten, patronen en functies

10 september
Docent: Wouter van Eck
Locatie: Voedselbos Ketelbroek, Groesbeek
Inhoud: Beheer, soortenkennis, beleid en regelgeving

24 september
Docent: Martijn Aalbrecht
Locatie: Hengelo (Overijssel)
Inhoud: Beheer, soortenkennis. Tussentijdse presentaties eigen ontwerp.

8 oktober
Docent: Malika Cieremans
Locatie: Voedselbos Voedselrijk, Ede
Inhoud: Detailontwerp, kosten en opbrengsten, organisatievormen

29 oktober
Docenten: Chantal van Genderen en Sander Bosman
Locatie: Nog te bepalen
Inhoud: Eindpresentaties 

 

Docenten

Martijn Aalbrecht Als enthousiaste docent en spreker geeft Martijn trainingen en lessen over voedselbossen in Overijssel. Hij post regelmatig populaire video’s over zijn bevindingen in zijn voedselbos die met acht jaar bij de meer volwassen voorbeelden in Nederland hoort.

Sander Bosman combineert kennis van natuurlijke systemen met persoonlijke en organisatie-ontwikkelvraagstukken. Geeft trainings- en natuurwandelingen via zijn bedrijf Pro Habitus. Werkt daarnaast als regisseur Landelijk gebied en participatie bij de gemeente Brummen waar hij diverse projecten begeleidt op gebied van klimaatadaptatie, lokale voedselnetwerken, natuurinclusieve landbouw en participatief inrichten van de openbare ruimte (zoals voedselbos Nieuwe Erven). Sander heeft een achtergrond in bos-en natuurbeheer en natuur- en landschapstechniek

Malika Cieremans Voedselbos expert van het eerste uur in Nederland. Via haar bedrijf CircleEcology ontwerpt Malika voedselbossen en adviseert en coacht ze beleidsmakers en initiatiefnemers. Zij is medevormgever van deze cursus en ze verzorgt meerdere lessen.

Wouter van Eck Voedselbospionier, boegbeeld van de voedselbosbeweging. Bestuurslid van de Stichting Voedselbosbouw en initiatiefnemer van het bekende Voedselbos Ketelbroek. Wouter verzorgt de rondleiding in zijn voedselbos voor deze cursus.

Chantal van Genderen Permacultuurdocent, redactielid Permacultuur Magazine, natuurvoedingskundige en kruidengeneeskunde. Betrokken bij voedselbos Nieuwe Erven in Brummen. Vanuit haar professionele achtergrond in beeldvorming, fotografie en beeldende kunst onderzoekt zij de relatie tussen cultuur en natuur en hoe de mens zich daartoe kan verhouden.

Marc Siepman Inspirator, spreker en docent over bodem, ecologie en volhoudbare systemen. Vertaalde meerdere boeken zoals Het bodemvoedselweb – alle kleine beestjes helpen van Lowenfels & Lewis, Bodem in Balans van Phil Nauta en in 2021 verschijnt de vertaling van Teaming with Fungi van Jeff Lowenfels. Naast het geven van cursussen en lezingen schrijft Marc regelmatig artikelen.

Fransjan de Waard Nog een pionier die permacultuur en voedselbossen in Nederland op de kaart heeft gezet. Schreef “Tuinen van overvloed” in de jaren ’90 en zet zich al decennia in voor een transitie van voedselvoorziening via zijn bedrijf De Waard Eetbaar Landschap. Ook is Fransjan bestuurslid van de Stichting Voedselbosbouw.

Jiska van Vliet on Email
Jiska van Vliet
Jiska van Vliet
Medewerker Natuur en Landbouw bij Natuur en Milieu Gelderland
Jiska houdt zich binnen ons team bezig met natuur en landbouw. Vragen over één van deze onderwerpen? Neem contact op met haar via e-mail (j.vanvliet@natuurenmilieugelderland.nl) of bel haar op 06-29330517