Skip navigation MENU

Zonneparken in de natuur: een slecht idee

Geplaatst op 09-11-2020 in Nieuws.

De provincie Gelderland is van plan om zonneparken aan te leggen in drie Gelderse natuurgebieden die deel uitmaken van het Gelders Natuurnetwerk (GNN). Twee van deze gebieden zijn zelfs aangewezen als Natura 2000-gebied. Natuur en Milieu Gelderland is van de plannen geschrokken.

We hebben onze bezwaren uiteengezet in een brief naar het College van Gedeputeerde Staten.

Ook schreef onze directeur Petra Souwerbren onderstaand ingezonden stuk over deze kwestie. Deze stond in de Gelderlander van zaterdag 7 november.

Zonneparken in de natuur? Een slecht idee

De provincie Gelderland is van plan om zonneparken toe te staan in gebieden die deel uitmaken van het Gelders Natuurnetwerk. Natuur en Milieu Gelderland is van de plannen geschrokken en heeft de provincie deze week per brief laten weten waarom: herstel van de natuur is net zo urgent voor een duurzaam Gelderland als de overgang naar hernieuwbare energie. De natuurgebieden zijn onmisbaar om de biodiversiteitscrisis een halt toe te roepen. De aanleg van zonneparken mag daarom niet ten koste gaan van de bescherming en versterking van de natuur.

Gebieden die zijn aangewezen als Natura 2000 of onderdeel zijn van het Natuurnetwerk zijn wettelijk beschermd tegen ander gebruik. De provincie kan slechts een uitzondering toestaan als er sprake is van een groot maatschappelijk belang én als er geen alternatieven mogelijk zijn. Dat is slechts zelden het geval. Helaas wil de provincie nu de mogelijkheden verruimen door het wijzigen van de Omgevingsverordening. De wijziging zou als eerste van toepassing zijn voor drie pilot-locaties in de gemeenten Zevenaar, Renkum en Hattem.

De provincie voert als argument voor de pilots aan dat de natuurkwaliteit in die gebieden niet optimaal is. Maar dat kan toch niet de reden zijn om delen van deze natuurgebieden dan maar op te geven? Gelderland heeft zich gecommitteerd aan de realisatie van het Gelders Natuurnetwerk in 2025. Energieopwekking in natuurgebieden is daar strijdig mee. Wij roepen de provincie op zich juist extra in te zetten om de natuurwaarden van deze gebieden te versterken.

Door de plaatsing van zonneparken neemt het areaal leefgebied voor planten en dieren af, net zoals de mogelijkheden voor dieren om zich te verplaatsen voor voedsel of voortplanting. Niet overal is de natuur nu al gerealiseerd; dat mag echter geen reden zijn om nieuwe functies ten koste van (nog te realiseren) natuur toe te staan.

De zonneparken worden tijdelijk aangelegd, argumenteert  de provincie. Wij vinden dat een optimistisch en niet al te realistisch scenario. De aanleg van een zonnepark gaat gepaard met bekabeling en aansluiting op het net. Het is een groot risico dat dit leidt tot verlengd of permanent gebruik. In ieder geval voorzien wij gebruik tot ver na 2025, het jaar waarin de provincie het Gelders Natuurnetwerk voltooid moet hebben.

Hoe dan wel?

Wij roepen de provincie op om in de Omgevingsverordening te handhaven dat zonneparken niet zijn toegestaan in natuurgebieden. Als de provincie afwijking in de verordening mogelijk maakt, vrezen wij dat er veel gebruik  zal worden gemaakt van deze mogelijkheid.

Ook roepen wij de provincie op om toepassing  van de ‘zonneladder’ voor te schrijven aan gemeenten die energieprojecten willen realiseren. De zonneladder biedt een afwegingskader bij het zoeken naar geschikte en minst-schadelijke locaties voor zonnevelden. Gedeputeerde Staten hebben op 27 oktober jl. aangegeven deze zonneladder een goede richtlijn te vinden voor de besluitvorming over de locatie van zonnevelden. Onze oproep is om dit een expliciet en toetsbaar onderdeel van de besluitvorming te maken.

Natuur en Milieu Gelderland onderschrijft volledig het belang van de transitie naar duurzame energie en is voorstander van energieopwekking met zon en wind. Maar wij bestrijden dat er geen alternatieven zijn voor aanleg van zonneparken in natuurgebieden. Bedrijfsdaken kunnen daarvoor veel beter benut worden dan nu gebeurt. Ook zien wij mogelijkheden in het combineren van energie uit wind en zon op landschappelijk minder gevoelige locaties.

We vragen de provincie om te voorkomen dat lukraak, her en der, zonneparken verrijzen. Daarvoor is een provinciale aanpak van groot belang. Zonneparken kunnen – búiten de natuurgebieden – wel degelijk bijdragen aan positieve landschapsontwikkeling. Daarvan kennen wij goede voorbeelden. We willen graag in samenwerking met provincie, gemeenten, inwoners en projectontwikkelaars meedenken in de opgave om meer duurzame energie op te wekken met behoud en versterking van de mooie Gelderse natuur en landschappen.

Petra Souwerbren on Email
Petra Souwerbren
Petra Souwerbren
Directeur
Petra is directeur bij Natuur en Milieu Gelderland. Je kunt met haar contact opnemen via p.souwerbren@natuurenmilieugelderland.nl of 06 2305 5791.

We heten vanaf nu Natuur en Milieu Gelderland. Voor jou verandert er niets. Meer lezen over onze nieuwe naam