Samen voor een mooi en duurzaam Gelderland

Skip navigation MENU

Wilde gans op het menu – een duurzame optie?

Geplaatst op 23-12-2021 in Nieuws.

Ger van Hout, jager en lid van Natuur en Milieu Gelderland, heeft ons uitgedaagd. Past ganzenvlees in een duurzaam (kerst)menu, dat voortkomt uit planmatig faunabeheer?

Nederlanders kiezen steeds vaker bewust wat zij eten. Is het gezond voor mij, heeft het dier een goed leven gehad, komt het van ver of dichtbij? Allemaal vragen die meespelen bij het maken van onze keuze voor een gezond en duurzaam menu. Maar hoe zit dat eigenlijk met het eten van wild en dan specifiek ganzenvlees? Hoe duurzaam is dat? En is het überhaupt lekker? Projectleider voedsel Marieke Gorkink ging in gesprek met Ger van Hout, regiomanager van de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging.

Ger van Hout: “In Nederland zorgt de Faunabeheereenheid voor de beheerplannen over de wildstand. Het beheer moet voldoen aan tal van regels die zijn vastgelegd in de Natuurbeschermingswet. Zo moet je volgens de wet bijvoorbeeld eerst al het andere doen wat mogelijk is, om de overlast of schade te beperken voordat je gaat schieten. Denk bijvoorbeeld aan verkeersmaatregelen om het aantal aanrijdingen te verminderen. In de Faunabeheereenheid zijn tal van partners vertegenwoordigd, zoals Natuurmonumenten, Geldersch Landschap, LTO, de Dierenbescherming en de Jagersvereniging. Samen wegen zij de belangen af of het noodzakelijk is om dieren te bejagen. Het plan dat gemaakt wordt, moet vervolgens worden goedgekeurd door Gedeputeerde Staten.”

Minder dierlijke eiwitten

Marieke Gorkink: “Natuur en Milieu Gelderland wil duurzame voedselconsumptie bevorderen. Daar zitten verschillende doelen in, zoals het tegengaan van verspilling, minder dierlijke eiwitten in het menu en een duurzame productie van het voedsel. Dat is goed voor klimaat en milieu en daarmee ook voor natuur en landschap. Wij vinden het ook belangrijk dat de consument weet waar zijn voedsel vandaan komt. Voor duurzame producten moet een eerlijke prijs worden betaald. Daar dragen korte ketens en regionale verkoop aan bij. Hoe draagt faunabeheer volgens jou bij aan duurzaam voedsel?”

Ger van Hout: “Het aantal ganzen is afgelopen jaren enorm toegenomen vanwege het vele eiwitrijke voedsel in combinatie met de natte structuren die zijn aangelegd om de biotoop te verbeteren. Ook de zachte winters dragen bij. De grote toename zorgt ervoor dat de schade voor de landbouw ook toeneemt.

Ganzen verjagen is echter een lastige klus. Het zijn slimme dieren die hun jongen goed beschermen en snel leren hoe ze het gebied veilig kunnen aanvliegen. De vos en de buizerd zijn hun natuurlijke vijanden, maar die zijn er te weinig om het aantal in balans te houden. Rondom Schiphol zijn diverse experimenten gedaan, omdat de ganzen gevaarlijk zijn voor de vliegtuigmotoren. Helaas heeft dat niet veel opgeleverd, waardoor we genoodzaakt zijn om de populaties kleiner te maken en daarvoor ganzen te schieten.

Om de groei af te remmen, moeten we in Gelderland het komende jaar 30.000 tot 40.000 ganzen schieten. Wij vinden het belangrijk dat de dieren vervolgens goed benut worden. Als dat niet gebeurt, willen onze leden niet meewerken. Er moet een verhaal achter zitten met een breder beheer, waar afschot een onderdeel van is, maar niet de enige maatregel. Als je de hele dag alleen maar bezig moet zijn met schieten dan doet dat wat met je als mens. Dat willen jagers niet.”

Evenwicht en beheer

Marieke Gorkink: “Over jacht bestaan verschillende gevoelens en opvattingen. Wij houden ons in de eerste plaats bezig met ecologische overwegingen. Natuurlijk hebben mensen ook opvattingen over de ethische kant van het schieten van dieren. Zo lang er geen natuurlijk evenwicht bestaat in de natuur en tussen populaties, is er een vorm van beheer nodig. Wij zouden graag zien dat er meer gestuurd wordt op verbeteren van het natuurlijk evenwicht en robuuste natuurgebieden, en minder op ingrijpen door de mens. Voor de korte termijn is afschot onderdeel van de faunabeheerplannen. Wat gebeurt er met de ganzen?”

Ger van Hout: “Op dit moment is er in samenwerking met de Faunabeheereenheid en de provincie Gelderland een proef gaande. We hebben een koelcontainer gehuurd bij een agrariër in Geldermalsen. Veel ganzen worden daar naar toe gebracht en deze worden één keer per week opgehaald door het bedrijf GanschAnders. Dit bedrijf verwerkt de ganzen tot bijvoorbeeld worstjes, bitterballen, ganzenrollade en ganzenfilet. Het staat echter allemaal nog in de kinderschoenen. Het is een duurzaam stukje vlees, dat veel minder belastend is voor het milieu dan het vlees in de supermarkt. Het dier heeft bovendien een vrij leven gehad en er is door mensen niets aan toegevoegd in de vorm van bijvoorbeeld antibiotica.  Ik vind dat als je vlees wilt eten, je het beste hiervoor kunt kiezen.”

Marieke Gorkink: “Uit het oogpunt van geen voedsel verspillen ben ik met je eens dat het goed is om het ganzenvlees in de markt te brengen. Wat is daarvoor nodig?”

Ger van Hout: “We zijn op zoek naar een keten van winkels die de producten wil vermarkten. De producten voldoen aan de criteria van het keurmerk “Echt wild”. Dit is belangrijk voor de consument, omdat je dan zeker weet dat het wild een vrij leven heeft gehad en niet is gekweekt. En we willen dit meer communiceren. Hert, ree of wild zwijn is wel bekend bij het publiek. Maar ganzenvlees nog niet. Het bereiden ervan is ook iets lastiger, maar daar zijn kookboeken en recepten voor. Je moet het vooral op een lage temperatuur langzaam gaar laten sudderen. Als je weet hoe het moet, kun je er een heerlijk stukje vlees van maken.”

Reageren op dit artikel? Dat kan bij Marieke Gorkink, m.gorkink@natuurenmilieugelderland.nl

 

Marieke Gorkink on EmailMarieke Gorkink on Linkedin
Marieke Gorkink
Marieke Gorkink
Projectleider bij Natuur en Milieu Gelderland
Marieke is het aanspreekpunt voor het thema Voedsel en Schone Lucht. Meer weten? Neem contact op via e-mail of 06 10828694.