Skip navigation MENU

Verslag themabijeenkomst ‘Natuur, landschap en de energietransitie’

Geplaatst op 22-04-2021 in Nieuws.

Onze themabijeenkomst over natuur, landschap en de energietransitie werd door maar liefst zeventig mensen bezocht: drie volle schermen met betrokken gezichten en een zeer levendige discussie over dit actuele en urgente onderwerp.

 

 

Met behulp van stellingen in de Mentimeter polsten we hoe de aanwezigen tegen de energietransitie aankijken. De meerderheid van de deelnemers gaf aan de noodzaak te zien van zonne-energie op land, ook als dit niet mooi is. Kernenergie (de onderste stelling) bleek bepaald niet populair (geen echte verrassing eigenlijk).

Presentaties

Petra Lettink, directeur Klimaatverbond, lichtte de urgentie van de energietransitie toe en legde uit dat we dit echt in een hoog tempo moeten realiseren. De gevreesde anderhalve graad opwarming dreigt over negen jaar al bereikt te zijn: er is dus geen tijd te verliezen.

Alex de Meijer, onze collega met ‘energie’ in zijn portefeuille, gaf daarna een presentatie over hoe natuur en landschap in de energietransitie geborgd kunnen worden. Hij was daarbij ook realistisch: dit kan niet zonder pijn. Het zal niet mogelijk zijn om natuur en landschap volledig te sparen. Wij zetten ons in voor een goede locatie-afweging en vervolgens voor natuurinclusief ontwerp.

Alex vertelde over de aandachtspunten van Natuur en Milieu Gelderland hierin: kort samengevat komt dit terug in drie ‘sporen’:

  • Natuur- en landschapsinclusieve energietransitie
  • Clustering i.p.v. confetti
  • Participatie

In dit noodzakelijke proces zijn er ook kansen om de natuur te beschermen en te versterken. We vroegen de aanwezigen welke kansen ze zagen. Hier kwam veel reactie op, met onder andere kansen voor biodiversiteit, voor lokale participatie en recreatie dichtbij.

Panelgesprek

Het laatste onderdeel bestond uit een panelgesprek met:

  • Ewald Nijenhuis,lid landschapswerkgroep Lingewaard Natuurlijk
  • Adrie Hottinga, KNNV vogelwerkgroep Epe-Heerde
  • Caroline de Greeff, voorzitter van Energierijck Berg en Dal
  • Alex de Meijer, beleidsmedewerker Natuur en Milieu Gelderland
  • Petra Lettink, directeur Klimaatverbond Nederland

Tijdens dit gesprek ging het vooral over lokale dilemma’s. Hoe gaan we hiermee om en wat kunnen we doen om deze dilemma’s weg te nemen. Naar voren komt dat natuur en landschap beter in de plannen terecht komen als (lokale)  natuurgroepen in een vroeg stadium meedenken.

Caroline de Greeff vertelde over een goed voorbeeld, namelijk het zonnepark dat gerealiseerd gaat worden in de gemeente Berg en Dal: https://zonneparkbergendal.nl/. Bij dit zonnepark gaat naast zonnepanelen ook extra natuur gerealiseerd worden, met een mix van vijftig procent natuur en vijftig procent panelen. Een inspirerend voorbeeld, dat hopelijk navolging krijgt!

Ook de wespendief op de Veluwe kwam natuurlijk langs, naar aanleiding van het recente onderzoek geweest naar de (on)mogelijkheden van windmolens op de Veluwe. De aanwezigheid van de wespendief beperkt die mogelijkheden enorm. De komende tijd zal onderzocht worden wat wel mogelijk is. Adrie Hottinga gaf aan dat in dit onderzoek niet alleen aandacht zou moeten zijn voor de wespendief maar juist ook voor andere soorten. Zo voorkomen we dat we na deze onderzoeken weer voor vertraging staan, omdat andere (doel)soorten nog onderzocht moeten worden. Zijn oproep was daarom: pak deze gegeven tijd, en zorg dat we nu alles meenemen in het onderzoek zodat we straks sneller stappen kunnen zetten. De kennis van lokale natuur- en vogelgroepen kan nuttige informatie bieden, juist bij de opdrachtformulering van het onderzoek.

Een ander belangrijk onderdeel uit het panelgesprek was de vraag waarom mobiliteit, industrie en landbouw geen onderdeel zijn van de RES. Petra Lettink gaf aan dat er destijds in het klimaatakkoord voor gekozen is om niet alles op regionaal niveau te beleggen. Sommige zaken kun je beter landelijk oplossen.

Het laatste punt dat vaak terugkwam was de vraag of – en zo ja hoe – natuurcompensatie afgedwongen kan worden. Natuur en Milieu Gelderland heeft meegewerkt aan handreikingen en gedragscodes waarbinnen afspraken zijn gemaakt met de branche. Gedragscodes kun je niet echt afdwingen, maar je kunt overheden en andere partijen wel aan houden aan de door hen gedane toezeggingen.

Afsluitend was er een oproep aan lokale natuur en milieu beschermers om zichzelf in te zetten voor een natuurinclusieve energietransitie. Zo zorgen we er voor dat we een energietransitie realiseren waarbij aandacht is voor natuur en landschap. Wij zien een grote meerwaarde wanneer lokale ecologische kennis gecombineerd kan worden met de ontwikkelkracht van energiecoöperaties. Zo ontwikkelen we projecten die een echte meerwaarde hebben voor de omgeving.

Nando Habraken on Email
Nando Habraken
Nando Habraken
Duurzame energie en circulaire economie
Nando is onze specialist op het gebied van duurzame energie en circulaire economie. Hij zet zich in voor goede participatieve processen in de energietransitie, zoals de RES-sen. Meer weten? Neem contact op via email of bel naar 06-11622491.