Skip navigation MENU

Tegenlicht Meetup: Goed geld verdienen

Geplaatst op 03-02-2021 in Nieuws.

Die economie, kan dat ook anders? Beter? Naar aanleiding van de VPRO Tegenlicht-uitzending ‘Goed geld verdienen’ gingen we in gesprek over nieuwe manieren van ondernemen.

Het panel:
Jan Jonker, hoogleraar duurzaam ondernemen
Shinta Oosterwaal, econome en één van Nederland’s aanjagers van de betekeniseconomie
Erik Toenhake, eigenaar van het duurzame kledingmerk Aarden en
Koen Rooseboom van sloopbedrijf Bork.

Het eerste Tegenlicht-fragment laat zien hoe de beroemde uitspraak van de econoom Milton Friedman ‘The business of business is business’ een eigen leven ging leiden. Winst werd een doel op zichzelf. Daardoor kon het gebeuren dat eigendom van een bedrijf en het werk zelf ver uit elkaar kwam te liggen. Als negatieve gevolgen van bedrijfsbeslissingen, zoals gezondheidsproblemen of werkloosheid, niet je eigen dorp raken, maar mensen op een ander continent, is het gemakkelijker dat te negeren.

Meervoudige waardecreatie

Shinta Oosterwaal: “Inmiddels is er veel meer zicht op de samenhang van ondernemen met alle andere aspecten van een samenleving. Met als klap op de vuurpijl de coronacrisis, die de mythe van de vrije markt volledig ontkracht. Het is evident dat economisch gewin niet het enige is waar we naar streven.”

Jan Jonker maakt de sprong naar hoe het dan wel zou kunnen: “Je kunt op andere manieren ondernemen. Meervoudige waardecreatie, collectieve businessmodellen, coöperaties, stichtingen, die mogelijkheden zijn er gewoon.”

Shinta voegt toe dat we ook moeten kijken naar wat we maken en consumeren. Heeft dat eigenlijk wel nut? “Ik zie heil in krimp, sterker nog, ik zie een noodzaak tot krimp” – een toch verrassende uitspraak voor een econome. “We zijn allemaal consument. Onze gewoonten veranderen is de grootste uitdaging!” Gelukkig is er hoopvol nieuws over jongeren. Zíj delen hun bezittingen, gebruiken de trein, eten vegetarisch en hechten aan ambachtelijke, duurzame goederen. “Ethiek krijgt daadwerkelijk waarde”, vertelt ze.

Echte prijzen

Jan Jonker springt daarop in en wijst op het belang van échte prijzen. “Als we dat niet invoeren, dan blijft het bij praten over duurzaamheid. Banken beoordelen je bedrijfsplannen vooralsnog op dingen als rendement en kapitaal, niet op je CO2-uitstoot of de gevolgen voor de ecologie. Maar als we purpose belangrijk vinden, dan móeten we de fiscale wetgeving veranderen. Anders blijven we rommelen in de marge met ons gezellige gepraat over circulariteit.”

Aarden: Duurzame maatkleding voor een betere wereld

Erik Toenhake, eigenaar van Aarden, vertelt hoe meervoudige waardecreatie er in zijn bedrijf uitziet. “We zoeken naar goede stoffen en met ons leasesysteem nemen we ook verantwoordelijkheid voor onze pakken. Verder praten uitgebreid met onze klanten – ze trekken niet zo even een pak uit het rek. We vertellen over het materiaal en waar het pak wordt gemaakt – dat is ook toegevoegde waarde: het wordt persoonlijk, echt van jou.” Tegelijk wijst Erik op zijn uitdaging het hoofd boven water te houden tijdens deze crisis. “Je kunt heel principieel gewoon keihard failliet gaan. Maar mijn principes overboord gooien en toch maar gebruik maken van kinderarbeid of slechte stoffen, nee, dat kan ik gewoon niet.”

 

Bork Groep, sloopbedrijf en o.a. oprichter van een circulaire marktplaats voor bouwmaterialen:

Koen Rooseboom, manager Circulair bij de Bork Groep, vertelt dat hergebruik en een regionale rol diep in het DNA zit van dit sloopbedrijf. “Vlak na de Tweede Wereldoorlog was er een groot tekort aan bouwmaterialen. Toen is de oprichter begonnen met gebruikt materiaal opkopen. Inmiddels zijn we niet alleen een sloopbedrijf, maar betrokken bij het hele bouwproces – door ook mee te denken hoe je kunt bouwen op zo’n manier dat materialen later goed terug te winnen zijn. En we denken met innovatieve startups in onze regio mee over nieuwe manieren om teruggewonnen materialen weer als grondstof te gebruiken. Zo zijn we in de regio altijd een belangrijke economische kracht geweest en dat willen ze blijven.”

 

Nando Habraken on Email
Nando Habraken
Nando Habraken
Duurzame energie en circulaire economie
Nando is onze specialist op het gebied van duurzame energie en circulaire economie. Hij zet zich in voor goede participatieve processen in de energietransitie, zoals de RES-sen. Meer weten? Neem contact op via email of bel naar 06-11622491.

We heten vanaf nu Natuur en Milieu Gelderland. Voor jou verandert er niets. Meer lezen over onze nieuwe naam