Skip navigation MENU

Snel volwaardige plek voor natuur en participatie in RES

Geplaatst op 01-02-2021 in Nieuws.

“Er is geen tijd meer te verliezen. Participatie en ruimtelijke principes moeten snel de volle aandacht krijgen in de dertig regionale energieplannen.” Annie van de Pas, netwerkdirecteur van de Natuur en Milieu Federaties, reageert op de vandaag gepubliceerde Monitor concept-RES van het Planbureau voor de Leefomgeving, die deze analyse ondersteunt.

Belofte participatie nog niet waargemaakt

Van de Pas: “De belofte van een ‘gedragen RES’ waar alle treden van de ‘participatieladder’ worden ingezet, is tot op heden niet waargemaakt. Dat blijkt uit onze analyse en wordt bevestigd door deze monitor van het PBL: burgers zijn onvoldoende betrokken bij de totstandkoming van de regionale energieplannen.

Ramen en deuren van de RES moeten veel meer open worden gezet voor bewoners, omgeving en lokale en maatschappelijke organisaties die nu onvoldoende betrokken worden. Dit kan ook digitaal. Toon lef en daadkracht als bestuurders en beleidsmakers. Geef nadrukkelijk de toekomstige generatie en burgerfora een stem en laat hen (bijv. via Jong RES) plaatsnemen in de stuurgroepen die er in de regio’s zijn.

Afstemming over kwetsbare natuur cruciaal

Ook ruimtelijke principes en afwegingskaders voor natuur en landschap zijn voor de meeste RES’en onvoldoende uitgewerkt. Alle dertig regionale energieplannen hebben meer landelijke betrokkenheid en kaders voor natuur en landschap nodig. Zo is meer afstemming tussen de RES-regio’s over kwetsbare natuur cruciaal, om te voorkomen dat we nu de verkeerde keuzes maken.

“Het is daarom een gemiste kans dat het PBL natuur nu niet meeneemt in deze monitor. Natuurafwegingen en effecten voor het geheel van de dertig plannen kunnen namelijk niet op RES-niveau worden gemaakt. Verkeerde keuzes kunnen hier zeer negatieve en langdurige consequenties hebben. Meer overleg moet snel plaatsvinden om ongelukken te voorkomen. Anders komen we bij de uitvoering in de problemen, raken we achter in het halen van onze doelen en delft de natuur verder het onderspit”, aldus Van de Pas.

Wat er nu moet gebeuren

  • Maak van de RES een echt sociaal-maatschappelijk project. Werk in co-creatie mét bewoners, maatschappelijke partners en bedrijven. Laat hen meedenken, meedoen, meebeslissen en meeprofiteren en betrek hen niet pas als keuzes al gemaakt zijn. Zo wordt ook invulling gegeven aan het doel om via de RES langjarige samenwerking te organiseren met betrokken partijen, met name voor de voorbereiding en uitvoering van energieprojecten.
  • Het is belangrijk dat gemeenten lokaal eigendom en financiële participatie goed opnemen in hun beleidskaders en door de RES’en aangemoedigd worden om te kijken hoe het wél kan. Per regio is een ‘plan van aanpak 50%’ nodig. Stel beleid op en selecteer projecten waar ontwikkelaars de inspanning hebben gedaan om te voldoen aan de afspraken uit het Klimaatakkoord.
  • Laat het Plan Bureau voor de Leefomgeving natuur en landschap meenemen in de analyse zodat we straks goed afgewogen kunnen zien wat alle RES’en cumulatief betekenen voor ecologie en landschap.
  • Voorzie alle dertig regionale energiestrategieën van een plan-MER.
  • Neem meer regie op Nederlands landschap en natuurgebieden. Maak robuuster natuurbeleid. Landelijke eenduidige afspraken over hoe om te gaan met natuur en hoe kwetsbare natuur, zoals N2000-gebieden, te ontzien zijn nodig.
  • Kom per regio tot een onderbouwd afwegingskader voor natuur en landschap bij de energietransitie, kijk meer integraal naar de kansen tussen energieopwekking en natuur en landschap. Gebruik hiervoor de handreiking die door NMF is opgesteld: ‘Natuur en landschap in de RES: bouwstenen voor een natuur- en landschapsinclusieve energietransitie’.
  • Kijk naar gebiedsgerichte opgave en integrale gebiedsontwikkeling zodat er veel meer multifunctioneel ruimtegebruik kan plaatsvinden.
  • Stem met de RES’en af op basis van het totaalplaatje van de dertig RES’en en op basis van de opgetelde effecten op ecologie.
Alex de Meijer on EmailAlex de Meijer on Linkedin
Alex de Meijer
Alex de Meijer
Participatie, energie en water
Alex is onze specialist op het gebied van duurzame energie en water. Hij zet zich in voor wind- en zonneprojecten met een zo groot mogelijke inbreng van de lokale gemeenschap. Meer weten? a.de.meijer@natuurenmilieugelderland.nl, 06 4882 0433.

We heten vanaf nu Natuur en Milieu Gelderland. Voor jou verandert er niets. Meer lezen over onze nieuwe naam