Samen voor een mooi en duurzaam Gelderland

Skip navigation MENU

Biodiversiteit en duurzame energie: ‘Er kan veel meer dan nu gebeurt’

Geplaatst op 16-03-2022 in Nieuws.

Biodiversiteit op wind- en zonneprojecten, dat kan! Met de training Energieboswachter van de Natuur en Milieufederaties heb je alle tools in handen om de biodiversiteit te verbeteren. “Er kan veel meer dan er nu gebeurt”, zegt oud-cursist Bert Lemmens van IVN Laarbeek.

Bert Lemmens is na het volgen van de training Energieboswachter enthousiast over de mogelijkheden die er zijn om de biodiversiteit te verbeteren. “Tijdens de training Energieboswachter leer je hoe duurzame energie en biodiversiteit samen kunnen gaan.”

Als IVN-vrijwilliger in het Brabantse Laarbeek volgde Bert in 2021 de training, die ook dit jaar weer georganiseerd wordt. In zeven avonden leer je hoe je een locatie voor een wind- of zonneproject beoordeelt en hoe je de biodiversiteit daar kunt versterken. Bert: “Je leert hoe je een analyse van de omgeving maakt en hoe je die kunt gebruiken om een zo hoog mogelijke biodiversiteit te realiseren.”

TRAINING ENERGIEBOSWACHTER

Betrokken bij het proces

De reden voor Bert om de training te volgen was heel actueel. Hij maakte zich zorgen over de gevolgen van de ontwikkeling van een zonnepark bij hem in de buurt. Hij vroeg zich af wat dat zou betekenen voor de biodiversiteit in het gebied. In eerste instantie werd niet aan de omgeving gedacht als partner in het proces. Bert: “Maatschappelijke organisaties zoals het IVN en de heemkundekring moeten bij de ontwikkeling van energieparken betrokken worden. Dat ging niet meteen goed. De gemeente heeft de projectontwikkelaars daarop uiteindelijk aangesproken.”

Bij een volgend energieproject in de gemeente Laarbeek, een windpark in een gebied met veel veehouderij, ging het al een stuk beter. “Daar werden we actief benaderd.”

Je kan het verschil maken

Betrokkenheid bij het proces betekent niet automatisch dat het dan wel goed komt met de biodiversiteit op het energiepark. Om die reden is de regelgeving rondom energieparken ook één van de onderwerpen bij de training. Regelgeving is niet vanzelf een onderwerp waar Bert veel interesse voor heeft, maar het is wel belangrijk om het verschil te maken. “Als je wet- en regelgeving niet meeneemt, word je bij elke discussie met projectontwikkelaars en overheden aan de kant geschoven.”

Naast vrijwilligers van lokale natuur- en milieuorganisaties zijn er ook deelnemers die komen vanuit interesse voor een specifiek energiepark of omdat ze bezig zijn met energietransitie in het algemeen. Een mix aan expertises dus, goed voor vruchtbare discussies.

Er zijn veel kansen voor biodiversiteit

De training Energieboswachter besteedt natuurlijk ook veel aandacht aan ecologie. Deskundige gastsprekers nemen je mee in de gedachtegang van een ecoloog: hoe kijk je naar een gebied? Hoe functioneert een ecosysteem? Met concrete handreikingen leren de deelnemers vervolgens om stap voor stap de geleerde informatie in de praktijk te brengen.

Ecologie gaat verder dan soortenkennis. Bert: “Je moet oog hebben voor het macroniveau, je moet een bredere blik hebben. Als je alleen maar belangstelling hebt voor één of enkele soorten, of dat nou mossen, vlinders of weidevogels zijn, dan kom je niet verder als je gaat discussiëren met een projectontwikkelaar.”

Zinvol meepraten over duurzame energie

Wat Bert betreft zou iedereen met een groen hart zich in de materie moeten verdiepen, om zinvol mee te kunnen praten.

“De energietransitie komt op ons af. De transitie heeft heel veel impact op het landschap en de natuur. Denk bij windmolens aan horizonvervuiling en geluid. En wat betekent een windpark voor vliegende dieren als vogels, vleermuizen en insecten? Bij zonneparken die altijd een groot oppervlak beslaan is er ook landschapsvervuiling. Er zijn ook vragen als: wat wil en kan er nog groeien onder zonnepanelen, worden ze niet op de verkeerde grond geplaatst, hoe gaat het met het bodemleven?”

Bert heeft het afgelopen jaar op verschillende manieren de opgedane kennis uit de training Energieboswachter kunnen gebruiken in de praktijk. “In discussies over dit onderwerp heb ik vaak teruggegrepen naar het model van de ‘Biodiversiteitsimpactladder’. Dat is heel visueel, daar kun je goed mee werken.”

“Door de cursus ben ik ook meer literatuur gaan opzoeken over zonne- en windenergie. Verder heb ik veel op internet gezocht naar de beste praktijkvoorbeelden. De daarbij opgedane kennis probeer ik in te brengen bij de omgevingsdialogen over zonne- en windenergie in onze gemeente.”

Praktijkvoorbeelden zijn belangrijk

Het windpark in de gemeente Laarbeek heeft er een betrokken burgerexpert bij. Toch valt het nog niet altijd mee om de omwonenden mee te laten denken.

“Er zouden veel meer goede praktijkvoorbeelden moeten komen van biodiversiteit op energieparken, want het woord ‘biodiversiteit’ op zichzelf zegt veel inwoners van een gebied niets. En dan zien ze de potentie niet.” Het aantal praktijkvoorbeelden groeit langzamerhand wel.

Veel energieparken zijn nog niet zo oud, maar de kennis wordt steeds groter. Gespecialiseerde organisaties zoals Sovon onderzoeken de impact op vogels. En er zijn de afgelopen jaren veel nulmetingen gedaan op energieparken. Hoe de biodiversiteit zich in die parken ontwikkelt, wordt ook onderzocht door bijvoorbeeld de WUR (Wageningen Universiteit en Research Center).

In de training komen verschillende experts aan het woord die onderzoek doen naar biodiversiteit in combinatie met de opwekking van duurzame energie. Ook bij deze onderzoeken kan je als inwoner een rol spelen, bijvoorbeeld door waarnemingen te melden op waarneming.nl.

Doe het samen, zoek elkaar op

Heb je interesse in de training Energieboswachter? Een laatste tip wil Lemmens nog wel kwijt: “Volg de training met meerdere mensen of zoek contacten. Als groep kun je meer invloed uitoefenen dan alleen.” Hoe meer Energieboswachters, des te meer aandacht er voor biodiversiteit zal zijn in energieprojecten. Meld je nu aan!

 

Training Energieboswachter

De training Energieboswachter start op 13 april 2022. Op 22 maart organiseren we een informatiebijeenkomst over de training.

De training is deels gezamenlijk met deelnemers uit andere provincies en deels met een Gelderse groep. De training omvat 7 avonden en bestaat uit 3 verdiepende kennissessies en een praktijkopdracht die je samen met een aantal andere deelnemers uitwerkt. Alle bijeenkomsten zijn digitaal.

Deze training is onmisbaar voor energiecoöperaties en iedereen die actief is in een lokale natuur- en milieuorganisatie in Gelderland.

Nando Habraken on Email
Nando Habraken
Nando Habraken
Duurzame energie en circulaire economie
Nando is onze specialist op het gebied van duurzame energie en circulaire economie. Hij zet zich in voor goede participatieve processen in de energietransitie, zoals de RES-sen. Meer weten? Neem contact op via email of bel naar 06-11622491.